Generatory tlenu do akwakultury: od dziennej dawki paszy do wielkości urządzenia

Dzienna dawka paszy jest najlepszym punktem wyjścia do doboru, ponieważ to jedyna wielkość, którą gospodarstwo i tak notuje co do kilograma. Zależą od niej koszt paszy i obliczenia przyrostów, więc jest dokładna, jest aktualna i nikt nie musi jej szacować. Zapotrzebowanie na tlen w Nm³/h to wielkość, której prawie żadne gospodarstwo nie zna, a obie są ze sobą powiązane na tyle ściśle, by przerzucić most.

To wartości projektowe z literatury akwakulturowej, a nie pomiary, które Berg GaseTech wykonał w Państwa systemie, a rozpiętość między skrajnościami przekracza współczynnik trzy. O tym, w którym miejscu tego zakresu się Państwo znajdą, decydują biofiltr i gospodarka zawiesinami, a nie generator.

Szczyt liczy się tak samo jak suma dobowa. Przy dużym obciążeniu zasilanie w tlen musi być w stanie wymienić całą zawartość tlenu w systemie co 20 do 30 minut w czasie szczytu karmienia. Według literatury projektowej systemy airlift przy pełnym zagęszczeniu obsady 60 kg/m³ pokrywają tylko około połowy tego zapotrzebowania, co jest praktycznym powodem, dla którego czysty tlen wchodzi do gry w górnej, a nie w dolnej części zakresu zagęszczeń.

Z tego wszystkiego wynika średnia dobowa, a nie wartość szczytowa. Szczyt wynika z Państwa własnego rytmu karmienia i temperatury wody, a nie istnieje dla niego udokumentowany mnożnik. Pokrycie szczytu i rezerwa należą do projektu całego systemu, przy czym obliczenie z dziennej dawki paszy jest punktem wyjścia.

Zapotrzebowanie z dwóch poprzednich sekcji staje się wielkością urządzenia w czterech krokach. Każdy wynik pośredni mogą Państwo przeliczyć własnymi liczbami.

Przykład liczbowy, wartości wyłącznie orientacyjne. Gospodarstwo rybackie zadające 500 kg paszy dziennie:

To samo gospodarstwo, ta sama obsada i ta sama pasza, a samo urządzenie natleniające przesuwa maszynę o kilka wielkości. To jest obliczenie, które warto wykonać przed wszystkimi innymi.

Przykład zakłada, że nie ma istniejącego napowietrzania, więc generator pokrywa całe zapotrzebowanie. Jeśli dmuchawy lub airlift już wprowadzają tlen do Państwa systemu, proszę odjąć tę część po kroku 1, a wielkość urządzenia wyjdzie odpowiednio mniejsza. Dla gospodarstwa wrażliwego na cenę przewymiarowanie jest najdroższym z możliwych błędów.

To są średnie dobowe wyprowadzone z opublikowanych wartości projektowych i z karty katalogowej OXYBERG®. Nie są ofertą ani wartością szczytową. Szczyt, koncepcję sterowania i strategię rezerwy ustala się w projekcie całego systemu.

W większości gospodarstw pytanie nie brzmi, czy używać gazu. Brzmi ono, czy gaz przyjeżdża cysterną, czy powstaje na miejscu. Obie odpowiedzi dają się obronić, a która wychodzi taniej, zależy od Państwa własnego profilu obciążenia, a nie od ogólnego argumentu.

Argumenty za zbiornikiem są realne i warto je wyłożyć wprost. Nie potrzebuje zasilania elektrycznego, reguluje się sam i jest tak bliski bezobsługowości, jak tylko zasilanie w gaz być może. W gospodarstwach silnie sezonowych bywa częściej tańszą odpowiedzią, ponieważ zużycie letnie potrafi przekroczyć dwukrotność zimowego, a maszyna zbudowana na ten szczyt jest przez resztę roku niewykorzystaną mocą.

Czego zbiornik nie naprawi, to odległość. Skraplanie samo w sobie jest kosztowne, a o ekonomice dostarczanego zaopatrzenia w dużej mierze decyduje to, jak daleko gospodarstwo leży od najbliższego źródła przemysłowego, na co żaden hodowca nie ma wpływu. Napełnienia idą według harmonogramu, który należy do dostawcy, ceny są co roku rewidowane bez wielkiego pola do negocjacji, a z długich umów na zbiornik trudno wyjść.

Generator ma własną wadę i uczciwie jest o niej powiedzieć. PSA spręża do około 7 do 8 bar, podczas gdy adsorpcja zmiennopróżniowa (VSA) pracuje przy znacznie niższym ciśnieniu i potrzebuje mniej energii elektrycznej na tę samą ilość tlenu. Berg buduje instalacje PSA, więc warto znać tę różnicę, zanim porówna się koszty eksploatacji. Po drugiej stronie stoją zwrot w dwa do trzech lat, części zużywalne, które można kupić wszędzie, i terminy dostaw, których nikt inny nie wyznacza.

Ten przedział zwrotu dotyczy gospodarstw, które dziś kupują tlen jako ciągłe dostawy ciekłego tlenu luzem. Jeśli pracują Państwo na dmuchawach i powietrzu, a dokupują tylko w ciepłych tygodniach, generator nie zastępuje rocznej faktury, lecz dokupowaną ilość. Zwrot wynika wtedy wyłącznie z tej zakupionej ilości i wychodzi inaczej, z reguły później. Proszę policzyć go na tym, co rzeczywiście kupili Państwo przez dwa ostatnie lata, a nie na powyższym przedziale.

Jako reguła decyzyjna: stałe dobowe zapotrzebowanie przemawia za własną produkcją, silnie sezonowe przemawia za zbiornikiem, a połączenie obu jest przypadkiem normalnym, a nie sprzecznością. W wariancie łączonym generator pokrywa obciążenie podstawowe, które trwa cały rok, a istniejący zbiornik pokrywa szczyt sezonowy. Generator dobiera się wtedy na ilość potrzebną przez cały rok, a nie na najcieplejszy tydzień, kupowana objętość kurczy się do szczytów, a ten sam zbiornik automatycznie wspiera generator przy zaniku zasilania lub spadku wydajności. Który podział się opłaca, zależy od Państwa zakupionej ilości i od tego, ile dostawca liczy przy mniejszym odbiorze. Tę samą ekonomikę widzianą z drugiej strony przedstawiono w tekście o tym, kiedy wynajmowany zbiornik przestaje być tańszą odpowiedzią.

Certyfikowana akwakultura ekologiczna w UE ostro ogranicza stosowanie tlenu i warto to sprawdzić przed inwestycją, a nie po niej. Rozporządzenie (UE) 2018/848, załącznik II, część III, punkt 3.1.6.5 stanowi, że „tlen może być stosowany wyłącznie w sytuacjach związanych z wymogami dotyczącymi zdrowia i dobrostanu zwierząt oraz wyłącznie w krytycznych okresach produkcji lub transportu”, i to tylko w trzech przypadkach: „a) wyjątkowe przypadki zmiany temperatury, spadku ciśnienia atmosferycznego lub przypadkowego zanieczyszczenia wody; b) sporadyczne czynności związane z zarządzaniem stadem, takie jak pobieranie próbek i sortowanie; c) w celu zapewnienia przetrwania stada w gospodarstwie”. Punkt 3.1.6.4 tego samego załącznika zezwala na napowietrzanie w celu zapewnienia zwierzętom dobrostanu i zdrowia oraz dodaje, że mechaniczne napowietrzacze „są w miarę możliwości zasilane energią ze źródeł odnawialnych”.

Praktyczna konsekwencja jest jasna. W certyfikowanym gospodarstwie ekologicznym ciągłe dozowanie tlenu w celu podniesienia zagęszczenia obsady nie jest dostępną opcją.

Te trzy dopuszczone przypadki jednak na coś wskazują. Zdarzenie temperaturowe, dzień sortowania lub pobierania próbek oraz sytuacja, w której stado trzeba utrzymać przy życiu, mają jedną wspólną cechę: tlen musi być na miejscu z bardzo krótkim wyprzedzeniem. Krótkie wyprzedzenie to właśnie obszar, w którym wytwarzanie na miejscu pasuje strukturalnie lepiej niż dostawa z terminem, i to ono, a nie zagęszczenie obsady, jest ekologicznym argumentem za własną produkcją.